Andrzej Poczobut został aresztowany w marcu 2021 roku. Dwa lata później skazano go na 8 lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. W więzieniu spędził prawie pięć lat. Został zwolniony w maju pod międzynarodową presją; w rozmowy zaangażowała się również administracja Donalda Trumpa.
Związek Polaków na Białorusi od 2005 roku jest organizacją nieuznawaną przez reżim Aleksandra Łukaszenki.
Andrzej Poczobut, dziennikarz, członek Związku Polaków na Białorusi: „De facto jest organizacją nielegalną, nie zważając na to, zrzesza tysiące ludzi i ta działalność nadal jest prowadzona. Dwie szkoły polskie, które istniały na Białorusi, zostały zrusyfikowane. Teraz nauka odbywa się tam w języku rosyjskim. Jedyna możliwość dla polskich dzieci uczyć się języka ojczystego dzisiaj w Białorusi, to jest nauka w szkołach społecznych przy Związku Polaków. Łącznie dzisiaj gdzieś około 3800 dzieci pobiera tę naukę.”
Ze Stonawy Andrzej Poczobut udał się do Olbrachcic, gdzie odwiedził najstarszą, bo 150-letnią, polską szkołę.
Andrzej Poczobut, dziennikarz, członek Związku Polaków na Białorusi: „Oczywiście zdaję sobie sprawę, jakim państwem są Czechy, że to jest zupełnie inny klimat polityczny, inne stosunki, szkoły działają, w samorządach są Polacy i tak dalej. To oczywiście jest to, czego my nie mamy. To jest zupełnie inny świat.”
We wrześniu Andrzej Poczobut chce wrócić na Białoruś. Czy nie obawia się ponownego aresztowania?
Andrzej Poczobut, dziennikarz, członek Związku Polaków na Białorusi: „To pytanie mi bardzo często zadają, chcę zwrócić uwagę, że nadal jest Związek Polaków, działają ludzie. 13 września ma się odbyć zjazd Związku Polaków, jest naturalne, że ja chcę w nim uczestniczyć, że chcę wrócić do domu, żyć tam, gdzie żyli moi przodkowie. Także mi się wydaje to naturalne. A obawy – no cóż, nikt nie da gwarancje, znając białoruskie władze. Sygnały, które ja otrzymuję, te obserwacje, które mam, wynika z tego, że mam podstawy do umiarkowanego optymizmu.”
Ten umiarkowany optymizm wiążę się z zaproszeniem wystosowanym przez administrację Donalda Trumpa do Andrzeja Poczobuta na wizytę w Stanach Zjednoczonych we wrześniu.
